W Amazonii odkryto ślady urbanizacji sprzed przybycia Hiszpanów

26 maja 2022, 11:29

Na Llanos de Moxos odkryto setki osad z lat 500–1400, które stanowią zagadkę i przedmiot fascynacji dla archeologów. W ciągu ostatnich lat znaleziono tam dowody, że ludzie zamieszkali boliwijską Amazonię wcześniej niż sądziliśmy, już 1500 lat temu istniała tam sieć stawów hodowlanych, a Llanos de Moxos były jednym z pięciu miejsc na świecie, gdzie udomowiono rośliny u zarania rolnictwa. Teraz odkryto tutaj dowody istnienia początków ośrodków miejskich.



Liście szpinaku nadzieją dla chorych na zespół suchego oka

20 maja 2026, 08:47

Zespół sucha oka dotyka ponad 1,5 miliarda ludzi na całym świecie. To nie tylko chwilowy dyskomfort, choroba prowadzi do bliznowacenia rogówki, chronicznego bólu i wrażliwości na światło, a badania łączą ją z depresją i obniżoną produktywnością. Obecne leki, choć skuteczne, są drogie i nierzadko powodują skutki uboczne utrudniające długotrwałe stosowanie. U podstaw choroby leży stan zapalny rogówki, który wyzwala agresywne chemicznie cząsteczki, reaktywne formy tlenu (ROS). Zdrowe oko neutralizuje je dzięki zredukowanej formie NADPH (fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego) – jednak w chorym oku poziom ROS przerasta naturalne mechanizmy obronne, co nakręca spiralę uszkodzeń.


Mamut w Muzeum Zoologii w Sankt Petersburgu

Pokaż, Liubo, co masz w środku

10 kwietnia 2008, 17:02

Liuba, mały mamut odnaleziony w doskonałym stanie na terenie rosyjskiej Arktyki (w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym), pozwolił uczonym zza naszej wschodniej granicy sporządzić najdokładniejszy w historii opis wnętrzności tych prehistorycznych zwierząt.  


Krater na Księżycu

Księżycowe kratery pod prądem?

19 kwietnia 2010, 08:15

Co oprócz cennych minerałów i wody można znaleźć na Księżycu? Naukowcy NASA sądzą, że głębokie, polarne kratery oprócz dużych ilości wody mogą zawierać ładunki elektryczne, wywołane kumulującym się wiatrem słonecznym.


Planet w ekosferze może być dwukrotnie więcej niż sądzono

2 lipca 2013, 12:48

Najnowsze obliczenia aż dwukrotnie zwiększają liczbę planet mogących znajdować się w ekosferze, czyli w takiej odległości od gwiazdy macierzystej, która pozwala na istnienie wody w stanie ciekłym. Podczas wsponianych obliczeń wzięto pod uwagę wpływ chmur na klimat planet krążących wokół czerwonych karłów


Sztuczna inteligencja przewiduje długość życia pacjentów

5 czerwca 2017, 10:49

Jesteśmy coraz bliżej chwili, w której algorytmy sztucznej inteligencji będą w stanie przewidywać spodziewaną długość życia pacjenta, obserwując jedynie jego narządy wewnętrzne. Postępy na polu rozwoju takich algorytmów, dokonane ostatnio przez badaczy z University of Adelaide, mają istotny wpływ na wczesną diagnostykę poważnych chorób oraz decyzje o interwencji chirurgicznej.


Przełomowe badania polskich matematyków nt. symetrii wszystkich symetrii

15 marca 2021, 16:37

Polskim matematykom udało się rozwiązać ważny problem dotyczący symetrii wszystkich symetrii. Był to nierozwiązany od kilku dekad problem – jedno z największych wyzwań geometrycznej teorii grup.


Czy endometrioza może mieć podłoże bakteryjne? Fusobacterium mogą ułatwiać jej rozwój

15 czerwca 2023, 17:44

Endometrioza to poważna choroba, która dotyka do 10% kobiet w wieku rozrodczym. Jej najbardziej widocznym objawem jest ból, niejednokrotnie tak mocny i długotrwały, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie. W wyniku choroby komórki wyściółki macicy, endometrium, przemieszczają się po organizmie osadzając się i rozrastając w różnych miejscach, niszcząc organizm i życie kobiety. Choroba ta jest jedną z najczęstszych przyczyn niepłodności kobiet. Mimo to, wciąż nie znamy jej przyczyn.


USG z bąbelkami

30 października 2008, 00:20

Europejscy badacze zaprezentowali nową metodę wykonywania zdjęć ultrasonograficznych (USG). Wykorzystuje ona mikroskopijne pęcherzyki wypełnione gazem, posiadające zdolność swoistego wiązania się z komórkami nowotworowymi.


Nanocząstki z NO przeciwdziałają wstrząsowi

7 marca 2011, 11:34

Dzięki zastosowaniu nanocząstek z tlenkiem azotu(II), które wprowadzono do krwiobiegu chomików, amerykańscy naukowcy uzyskali nową metodę podtrzymywania krążenia i zabezpieczania narządów wewnętrznych po masywnych krwotokach (Resuscitation).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk